Normale cao voor ambtenaren

Als de aanpassings- en implementatiewet per 1 januari 2020 in werking treden, vallen ambtenaren vanaf dat jaar onder cao’s. Onder cao-onderhandelaars en personeelsmanagers leven heel veel vragen over de gevolgen en de uitvoering van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren.

Om daaraan tegemoet te komen organiseerde de Albeda Leerstoel bij het CAOP in Den Haag een Openbaar Congres onder de titel ‘De normale cao op de agenda - over collectieve arbeidsvoorwaardenvorming na normalisering’.

congres caop.jpg

Onder een stortvloed van uiteenlopende informatieve vragen ging professor Barent Barentsen, hoogleraar sociaal recht en bijzonder hoogleraar arbeidsverhoudingen in de publieke sector op de Albeda-leerstoel, achtereenvolgens in op:

  • de verschillen tussen de huidige rechtspositieregeling en een cao
  • de individuele rechtspositie en ‘bestaande beslissingen, afspraken en toezeggingen’
  • wat de wetgever voor ogen staat
  • wat het voordeel van een cao voor een werkgever is
  • de onderhandelingsvrijheid
  • binding aan cao en binding van ongebonden werknemers
  • het instrument algemeenverbindendverklaring 

Conclusie: veel is nog onzeker. En veel zaken kunnen, of moeten, straks worden opgelost in cao-onderhandelingen.

cao 2.jpg 

Korte termijn
Barentsen ziet op korte termijn drie opties:

  • vanwege de ingebrachte wensen ontstaat een impasse rond normaliserings-cao’s
  • er worden cao’s afgesloten met een zo letterlijk mogelijke vertaling van reglementen in cao’s
  • er worden goudgerande cao’s voorgelegd om de overstap naar het stelsel aantrekkelijk te maken

Langere termijn
Op langere termijn ziet Barentsen:

  • het beste van beide werelden bij elkaar komen, met vaste overlegprocedures en overlegpartners en advies- en arbitragecommissies
  • meer differentiatie en/of segmentatie aan werkgeverszijde, met verdere sectoralisering
  • maar ook aan werknemerszijde, met categorale vakbonden

cao 1.jpg 

Hangijzers
Barentsen acht het meest waarschijnlijk dat er de eerste tijd cao’s worden gesloten met een vertaling van reglementen en dat de hangijzers even worden geparkeerd. Een van de heetste daarvan is het pensioen. Zeker nu alle partijen nu nog aan één pensioentafel zitten terwijl er straks zeker dertig of meer cao-tafels zullen zijn.

Er verandert niks…
Barentsen noemde het verder opvallend dat het argument dat er niks verandert, zowel door voorstanders als door tegenstanders wordt gebruikt. De voorstanders zeggen: ‘Ga maar rustig slapen, ambtenaren blijven integer en je kunt ze niet zomaar ontslaan’. Omgekeerd zeggen de tegenstanders: ‘Er verándert niks. Dus waarom gaan we de rechtspositie van ambtenaren eigenlijk normaliseren?’

Tip voor werkgevers
Tenslotte een praktische tip: Barentsen weet niet precies hoe het zit bij de VNG, de provincies of de Unie van Waterschappen, maar raadt hen aan heel goed naar hun statuten te kijken. Volgens artikel 2 van de Wet op de cao mogen zij alleen cao’s sluiten als de statuten van de koepel deze bevoegdheid met name noemen.

Tekst: Klaas Salverda

Geplaatst op donderdag 22 juni 2017 in het dossier Normalisering rechtspositie

Deel dit artikel

Ga naar...